Bor nie pojawia się w rozmowach o diecie tak często jak magnez, żelazo czy cynk, ale zdecydowanie nie zasługuje na pomijanie. To mikroelement naturalnie obecny w żywności i wodzie, a jego znaczenie regularnie wraca w opracowaniach dotyczących gospodarki mineralnej organizmu, jakości diety oraz składu produktów pochodzenia roślinnego.
Bor to pierwiastek śladowy szeroko obecny w przyrodzie. W świecie roślin odgrywa istotną rolę – uczestniczy w ich wzroście, tworzeniu ścian komórkowych, zapylaniu i rozwoju nasion. W odniesieniu do organizmu człowieka bor najczęściej łączy się z metabolizmem innych ważnych składników. W badaniach opisuje się jego związek z przemianami wapnia, magnezu i fosforu, aktywnością witaminy D, pracą niektórych enzymów oraz funkcjonowaniem mózgu.
Bor jest pierwiastkiem śladowym, ale jego status w żywieniu człowieka jest bardziej złożony niż w przypadku żelaza, cynku, jodu czy magnezu. Nie ustalono dla niego klasycznej normy zalecanego dziennego spożycia, ponieważ badania nie wskazały jeszcze jednej, jednoznacznej funkcji biologicznej tego pierwiastka, od której zależałoby prawidłowe działanie organizmu. Nie zmienia to faktu, że bor jest naturalnie obecny w codziennej diecie, wodzie i produktach mineralnych, a jego rola jest opisywana głównie w kontekście gospodarki mineralnej, metabolizmu wapnia, magnezu i fosforu oraz aktywności witaminy D.
Bor najczęściej pojawia się w badaniach w powiązaniu z gospodarką mineralną organizmu. Opisuje się go zwłaszcza przy metabolizmie wapnia, magnezu i fosforu, czyli składników potrzebnych do utrzymania prawidłowej struktury kości. W tym samym obszarze pojawia się również witamina D, która uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej.
Nie należy jednak wyciągać z tego zbyt daleko idących wniosków. Bor nie zastępuje wapnia, magnezu, witaminy D ani dobrze zbilansowanej diety. Powinien być raczej traktowany jako jeden z mikroelementów obecnych w naturalnym żywieniu, który współtworzy szersze tło gospodarki mineralnej.
U ludzi nie opisano jednoznacznego zespołu objawów niedoboru boru. To odróżnia go od składników, których niedobory są dobrze rozpoznane klinicznie, takich jak żelazo, jod czy witamina B12. Nie ma więc prostego zestawu sygnałów, po których można byłoby samodzielnie stwierdzić, że organizm potrzebuje większej ilości boru.
W badaniach zwraca się jednak uwagę, że bardzo niska podaż boru może wiązać się z gospodarką wapnia i magnezu, poziomem witaminy D oraz niektórymi aspektami sprawności poznawczej. Są to obserwacje wymagające ostrożnej interpretacji. Nie powinny prowadzić do wniosku, że każdy spadek koncentracji, zmęczenie czy problemy z kośćmi wynikają z niedoboru boru.
Najwięcej boru dostarczają produkty roślinne. To przede wszystkim:
Taki układ źródeł dobrze pokazuje, że bor naturalnie pojawia się tam, gdzie dieta opiera się na prostych i mało przetworzonych składnikach.
| Produkt | Zawartość boru na 100 g |
| Rodzynki | 4,51 mg |
| Migdały | 2,82 mg |
| Orzechy laskowe | 2,77 mg |
| Suszone morele | 2,11 mg |
| Awokado | 2,06 mg |
| Orzechy brazylijskie | 1,72 mg |
| Orzechy włoskie | 1,63 mg |
| Fasola czerwona | 1,40 mg |
| Suszone śliwki | 1,18 mg |
| Orzechy nerkowca | 1,15 mg |
| Daktyle | 1,08 mg |
| Soczewica | 0,74 mg |
| Ciecierzyca | 0,71 mg |
| Groch / mąka grochowa | 0,50-0,65 mg |
| Winogrona czerwone | 0,50 mg |
| Jabłka czerwone | 0,32 mg |
| Gruszki | 0,32 mg |
| Ziemniaki | 0,18 mg |
Występuje on również w części napojów. Wskazuje się tu między innymi kawę, mleko, cydr, wino i piwo, choć z żywieniowego punktu widzenia nadal najważniejsze pozostają warzywa, owoce, strączki i orzechy.
Bor nie jest obecny wyłącznie w produktach spożywczych. Występuje także w środowisku wodnym, gdzie pojawia się pod postacią kwasu borowego i boranów. Z tego powodu można znaleźć go także w wodzie, oraz wielu produktach mineralnych.
Bor występuje naturalnie w środowisku. Znajduje się w glebie, wodzie i skałach, a rośliny pobierają go z podłoża w trakcie wzrostu. Dlatego jego ilość w produktach roślinnych nie jest zawsze taka sama. Zależy między innymi od składu gleby, jakości wody, miejsca uprawy i warunków środowiskowych.
Bor występuje również w wodzie, choć jego stężenie zależy od konkretnego źródła. W środowisku wodnym pojawia się przede wszystkim w formach związanych z kwasem borowym i boranami. Ta sama logika dotyczy produktów mineralnych: ich skład wynika z miejsca pochodzenia surowca, drogi wody przez warstwy geologiczne oraz naturalnego profilu mineralnego.
Bor występuje również w produktach Zabłocka, ponieważ jest jednym ze składników naturalnie obecnych w solance jodowo-bromowej z Dębowca. Pojawia się obok innych mikro- i makroelementów, które razem tworzą mineralny charakter produktów opartych na tej solance.
W Zabłockiej Mgiełce Solankowej bor znajduje się w naturalnym składzie surowca, razem między innymi z jodem, bromem, wapniem, magnezem i selenem. Dzięki temu można go traktować jako jeden z elementów szerszej kompozycji mineralnej, a nie jako osobny składnik, któremu należałoby przypisywać samodzielne działanie.
Suplementacja nie powinna być pierwszym odruchem. Skoro bor naturalnie występuje w wielu zwykłych produktach spożywczych, znacznie lepiej najpierw przyjrzeć się diecie niż automatycznie sięgać po kapsułki. Jeżeli w jadłospisie regularnie pojawiają się owoce, warzywa, strączki i orzechy, bor zwykle trafia do niego bez większego problemu.
Bor można przedawkować, dlatego suplementacja wymaga rozsądnego podejścia. Dla dorosłych ustalono górny tolerowany poziom spożycia na poziomie 20 mg dziennie, więc wysokie dawki nie powinny być przyjmowane bezrefleksyjnie.
Bor nie należy do najczęściej omawianych składników mineralnych, ale jego obecność w diecie, wodzie i produktach mineralnych dobrze pokazuje, jak wiele mikroelementów trafia do organizmu naturalnie – bez specjalnych zabiegów i bez szukania wyjątkowych źródeł. Najrozsądniej patrzeć na niego jako na część szerszej całości: zróżnicowanego jadłospisu, naturalnego składu surowców mineralnych i świadomego podejścia do suplementacji. W tej roli bor nie potrzebuje przesadnych obietnic. Wystarczy wiedzieć, gdzie występuje, z czym jest łączony w badaniach i kiedy zachować ostrożność.
Nasze inne produkty na bazie solanki jodow-bromowej,
które mogą Cię zainteresować
Wytwarzane w wyjątkowej tradycyjnej warzelni panwiowej w Dębowcu
Zapraszamy do odwiedzenia naszego bloga, gdzie znajdziesz
najnowsze informacje i artykuły
Śledź nasze wpisy, aby dowiedzieć się więcej
