Osoby, które po raz pierwszy spotykają się z naszymi produktami, mogą zwrócić uwagę na pozorną niezgodność. Nazwa „Zabłocka” kojarzy się z miejscowością Zabłocie, natomiast na naszych opakowaniach jako miejsce produkcji widnieje Dębowiec. W internecie pojawiają się również podobnie brzmiące określenia odnoszące się do miejsca wydobycia solanki. Łatwo więc zadać sobie pytanie, który produkt jest oryginalną Zabłocką Solą i skąd właściwie pochodzi jej nazwa.
Chcemy uporządkować tę historię i pokazać dokumenty, które pozwalają prześledzić ją krok po kroku.
Musimy w tym celu cofnąć się o kilkadziesiąt lat – do działalności państwowych uzdrowisk, produkcji prowadzonej w dwóch miejscowościach i początku funkcjonowania warzelni w Dębowcu. Kolejne etapy tej historii zostały zapisane w normach branżowych, zezwoleniach, dawnych opakowaniach, opracowaniach geologicznych i rejestrach Urzędu Patentowego. Wiele z tych materiałów zachowało się w naszym archiwum.
Dokumenty pokazują, że Zabłocka była nazwą konkretnej soli leczniczej już ponad 70 lat temu, gdy produkt wytwarzano z surowca pozyskiwanego zarówno z ujęć w Dębowcu, jak i w Zabłociu. Z czasem produkcję skoncentrowano w Dębowcu, zachowując nazwę produktu, jego uzdrowiskową tradycję oraz zaplecze technologiczne.
Właśnie dlatego historii oryginalnej Zabłockiej Soli nie można sprowadzić wyłącznie do współczesnej lokalizacji konkretnego odwiertu. Trzeba prześledzić całą drogę produktu – od dawnych uzdrowisk aż do działającej obecnie Kopalni i Warzelni Solanek dr Zabłocka.
Po II wojnie światowej, dokładnie w 1950 roku, zaczęto intensywnie eksplorować okolice Dębowca w poszukiwaniu ropy i gazu. Choć ich tam nie znaleziono, to odkryto bogate złoża solanki jodowo-bromowej, co zapoczątkowało pomysł jej wydobywania. Początkowo produkcją Zabłockiej Soli Leczniczej zajmowało się Uzdrowisko Jastrzębie-Zdrój, które dysponowało zezwoleniami potrzebnymi do wydobywania solanki i wytwarzania z niej soli przeznaczonej do zastosowań uzdrowiskowych.
Na znajdującym się w naszym archiwum wzorze opakowania tego produktu zamieszczono informację o stosowaniu go do kąpieli, okładów i inhalacji oraz o zezwoleniu Ministerstwa Zdrowia już z 8 listopada 1955 roku.
Zgodnie z chronologią zachowaną w naszym archiwum od 1966 roku Zabłocką Sól Leczniczą zaczęto wytwarzać w dwóch miejscach. Produkcja była prowadzona w Zabłociu oraz w nowym zakładzie w Dębowcu.
W obu miejscowościach wykorzystywano naturalne solanki jodowo-bromowe o analogicznym składzie. Dębowiec stał się drugim miejscem produkcji tego samego wyrobu uzdrowiskowego, znanego już pod nazwą Zabłocka Sól Lecznicza.
Z dzisiejszej perspektywy taka historia może wydawać się nietypowa. Nazwy produktów kojarzymy zwykle z jednym zakładem i jednym producentem. W latach 60. oba miejsca funkcjonowały jednak w ramach działalności uzdrowiskowej, a Zabłocka była nazwą wytwarzanej soli leczniczej. Uruchomienie produkcji w Dębowcu nie oznaczało powstania nowej, niezwiązanej z nią marki.
Jednym z najważniejszych zachowanych źródeł jest norma BN-75/9567-10 „Produkty uzdrowiskowe. Zabłocka sól lecznicza”. Została zgłoszona przez Instytut Balneoklimatyczny, ustanowiona 1 kwietnia 1975 roku i zaczęła obowiązywać 1 października tego samego roku.
Pierwszy punkt dokumentu wyjaśnia, czym była Zabłocka Sól Lecznicza. Produkowano ją z wód chlorkowo-sodowych, bromkowych i jodkowych pochodzących „z ujęć w Zabłociu i z ujęć w Dębowcu”.
To jeden z kluczowych zapisów dla zrozumienia całej historii. W oficjalnej normie branżowej pod jedną nazwą opisano sól wytwarzaną z surowca pozyskiwanego w dwóch miejscowościach. Zabłocka funkcjonowała jako nazwa konkretnego produktu, którego produkcja obejmowała zarówno Zabłocie, jak i Dębowiec.
Norma określała znacznie więcej niż samo nazewnictwo. Zawierała wymagania dotyczące:
Badania niepełne wykonywano dla każdej serii Zabłockiej Soli. Badania pełne należało przeprowadzać co najmniej raz na trzy miesiące oraz po zmianach technologicznych mogących wpływać na jakość produktu. Odchylenie od wymagań normy dyskwalifikowało całą badaną partię.
Zabłocka Sól była więc wyrobem o określonych parametrach i kontrolowanej jakości. Jej oryginalność już wtedy wiązała się z konkretnym produktem oraz sposobem jego wytwarzania, a nie wyłącznie z nazwą miejsca, w którym znajdował się odwiert.
Norma branżowa określała podstawowe wymagania jakościowe oraz minimalną lub maksymalną zawartość najważniejszych składników. Zachowana przez nas dokumentacja opisuje jednak profil Zabłockiej Soli znacznie szerzej.
Zabłocka Sól Lecznicza zawierała ponad 45 pierwiastków i składników mineralnych. Wśród nich znajdowały się między innymi jod, brom, wapń i magnez, a także liczne pierwiastki występujące w mniejszych stężeniach. Ich obecność wynikała z naturalnego składu wysoko zmineralizowanej solanki oraz sposobu jej przetwarzania.
Szczególnym wyróżnikiem produktu pozostawała bardzo wysoka zawartość jodu. W zachowanych materiałach Zabłocka Sól była opisywana jako sól charakteryzująca się najwyższym na świecie stężeniem jodu. Bogactwo składników mineralnych i wysoka zawartość tego pierwiastka od początku należały do najważniejszych cech odróżniających ją od zwykłych soli kąpielowych.
W procesie warzenia odparowujemy wodę z solanki i uzyskujemy skoncentrowaną sól zachowującą charakterystyczny profil składników mineralnych. Oryginalność Zabłockiej wiąże się więc zarówno z historią nazwy, jak i z właściwościami surowca oraz technologią wykorzystywaną do jego przetwarzania.
Kolejne etapy historii możemy prześledzić dzięki zachowanym opakowaniom. Zmieniały się odpowiedzialne podmioty, projekty etykiet, numery zezwoleń i ceny. Na każdym z materiałów powracała jednak nazwa Zabłockiej Soli.
Od 1992 roku produkcję prowadziły połączone Uzdrowiska Ustroń i Jastrzębie-Zdrój. Zachowany z tego okresu wzór opakowania wskazuje P.P. „Uzdrowisko Ustroń-Jastrzębie” jako producenta i posługuje się określeniem „Zabłocka sól jodobromowa naturalna”.
Kolejne zachowane opakowanie pochodzi z 1998 roku. Jako producenta wskazuje P.P. „Uzdrowisko Ustroń”, a produkt nosi nazwę „Jodowo-bromowa Zabłocka sól lecznicza”. Na etykiecie umieszczono informację o koncesji Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z 24 marca 1998 roku.
Zachowane materiały wskazują, że w 1998 roku Uzdrowisko Ustroń posiadało koncesję Ministerstwa Zdrowia nr 221/98, a miejscem produkcji była Warzelnia Soli w Dębowcu przy ul. Szkolnej 32.
Zgodnie z chronologią naszej marki rok 1999 wyznacza moment, w którym Uzdrowisko Ustroń przejęło wyłączne prawa do obiektów w Dębowcu oraz koncesję na produkcję Zabłockiej Soli Leczniczej. Rozdzielenie tych dat pozwala odróżnić wydanie koncesji w 1998 roku od przejęcia wyłącznych praw w roku następnym.
Pod koniec lat 90. Uzdrowisko Ustroń zaprzestało wydobywania solanki w Zabłociu i zakończyło prowadzoną tam produkcję soli. Od tego momentu dalsza historia wytwarzania Zabłockiej Soli była związana z warzelnią w Dębowcu.
Późniejszy wzór opakowania firmy HALIT, oznaczony symbolem ZN-1/HAL/2000, również wskazuje adres ul. Szkolna 32 w Dębowcu. Produkt ponownie nosi nazwę „Jodowo-bromowa Zabłocka Sól naturalna”. Na opakowaniu znajduje się także numer atestu PZH.
Skoncentrowanie produkcji w Dębowcu nie oznaczało powstania nowego, niezwiązanego produktu. Zachowano historyczną nazwę Zabłockiej Soli, wykorzystywano solankę o analogicznym składzie i kontynuowano tradycyjną technologię warzenia. Podobne zmiany miejsca pozyskiwania surowca lub wytwarzania produktu można znaleźć również w historii innych polskich soli leczniczych.
Tradycje produkcji Soli Iwonickiej sięgają XIX wieku. Dawne warzelnie działające w Iwoniczu-Zdroju zostały ostatecznie zamknięte w latach 90. XX wieku, a produkcję przeniesiono do pobliskiej Lubatówki. Tam, w Zakładzie Produkcji Zdrojowej Uzdrowiska Iwonicz, nadal wytwarzana jest Sól Iwonicka z solanki pochodzącej z odwiertów Lubatówka 12 i Lubatówka 14. Historyczna nazwa produktu została zachowana mimo zmiany miejsca jego produkcji.
Podobny mechanizm wystąpił w historii Bocheńskiej Soli Leczniczej. Warzelnia działająca przy Kopalni Soli w Bochni do połowy lat 90. przetwarzała solankę pozyskiwaną z Łapczycy. Po zakończeniu jej działalności tradycja produkcji była kontynuowana w warzelni w Łapczycy, gdzie Bocheńska Sól Lecznicza powstaje również obecnie. W tym przypadku także zachowano historyczną nazwę produktu związaną z wcześniejszym miejscem jego wytwarzania.
Historie tych produktów nie są pod każdym względem identyczne. Pokazują jednak, że nazwa soli leczniczej może wskazywać na jej historyczne pochodzenie i utrwaloną tradycję, nawet jeżeli produkcja została później przeniesiona do innego, pobliskiego zakładu.
Dębowiecki etap naszej historii znajduje potwierdzenie również w źródle niezależnym od producenta. W opracowaniu Państwowego Instytutu Geologicznego dotyczącym arkusza Cieszyn opisano złoże wód leczniczych „Dębowiec”, trzy czynne otwory oraz działającą miejscową warzelnię.
Instytut wskazał, że pozyskiwana solanka była kierowana do warzelni, w której produkowano sól leczniczą jodobromową „Zabłocka”. Wyjaśnił także, że nazwa wynikała z analogicznego składu do soli produkowanej wcześniej w Zabłociu.
Opracowanie PIG pochodzi z 2004 roku. Potwierdza, że w tym okresie w Dębowcu działały odwierty i warzelnia, a wytwarzany w niej produkt nosił nazwę Zabłocka Sól Lecznicza.
W 2003 roku rozpoczął się współczesny etap naszej historii. Obiekty warzelni w Dębowcu wraz z trzema odwiertami solankowymi kupiła nasza spółka – Kopalnia i Warzelnia Solanek dr Zabłocka Sp. z o.o.
Zmiana właściciela nie ograniczała się do przejęcia budynków. Na podstawie decyzji Ministra Środowiska nr DG/hg/JC/487-5073/2003 przejęliśmy koncesję na wydobywanie leczniczej solanki jodowo-bromowej.
Następny krok wykonaliśmy 21 kwietnia 2004 roku. Na mocy odrębnej umowy zawartej z Uzdrowiskiem Ustroń przejęliśmy prawa do oznaczenia Zabłocka. Był to etap odrębny od późniejszej rejestracji znaku i uzyskania prawa ochronnego w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej.
Słowny znak ZABŁOCKA figuruje w publicznym rejestrze Urzędu Patentowego RP pod numerem R.236916.
Przejęcie praw do oznaczenia było bezpośrednio związane z przejęciem produkcji historycznej Zabłockiej Soli. Obecnie jesteśmy podmiotem uprawnionym z prawa ochronnego na znak towarowy ZABŁOCKA w zakresie objętym rejestracją.
Przejęcie warzelni i praw do marki nie zakończyło rozwoju Zabłockiej. W Dębowcu kontynuujemy produkcję Zabłockiej Soli jodowo-bromowej o charakterystycznym profilu mineralnym i bardzo wysokiej zawartości jodu.
Rozszerzyliśmy również ofertę o produkty płynne wykorzystujące wydobywaną przez nas naturalną solankę. Wprowadziliśmy Zabłocką Mgiełkę solankową jodowo-bromową przeznaczoną do inhalacji oraz Zabłocką solankę termalną jodowo-bromową przeznaczoną między innymi do kąpieli i okładów.
Nowe produkty stanowią rozwinięcie historycznej Zabłockiej. Wykorzystują naturalną solankę jodowo-bromową z naszych odwiertów oraz doświadczenie zgromadzone w kolejnych dekadach działalności warzelni. Dzięki nim nazwa Zabłocka przestała odnosić się wyłącznie do krystalicznej soli leczniczej, zachowując powiązanie z tym samym surowcem i miejscem produkcji.
Zabłocką Mgiełkę opracowaliśmy z myślą o stosowaniu w inhalacjach i nawilżaniu dróg oddechowych. Jej bogaty skład mineralny pozwala wykorzystywać ją jako wsparcie w pielęgnacji gardła, nosa i zatok oraz w łagodzeniu podrażnień towarzyszących problemom z drogami oddechowymi.
Mgiełka wyróżnia się jako solanka o najwyższym stężeniu jodu przeznaczona do inhalacji. W standardowym zastosowaniu inhalacyjnym używa się jej bez wcześniejszego rozcieńczania, dzięki czemu zachowuje właściwą mineralizację i naturalny profil składników. Sposób użycia należy każdorazowo dopasować do informacji umieszczonych na opakowaniu, instrukcji urządzenia oraz indywidualnych zaleceń.
Po przejściu przez całą historię łatwiej zrozumieć źródło współczesnych niejasności.
Zabłocie jest nazwą miejscowości, w której znajdowały się historyczne ujęcia solanki i gdzie prowadzono wcześniejszy etap produkcji, zakończony pod koniec lat 90.
Zabłocka jest nazwą naszego produktu i chronionym znakiem towarowym, którego historia od II wojny światowej była kontynuowana przez uzdrowiska, warzelnię w Dębowcu, a następnie przez naszą firmę.
Podobne brzmienie obu określeń może prowadzić do przekonania, że każdy produkt odwołujący się do miejscowości Zabłocie jest jednocześnie Zabłocką Solą. Dokumenty historyczne i rejestr znaków towarowych wskazują jednak na odrębność tych pojęć.
Internetowe opisy często zatrzymują się na informacji o tym, skąd obecnie pochodzi wykorzystywany surowiec. Jest to ważny element charakterystyki produktu, ale nie opisuje całej historii marki. Oryginalności Zabłockiej nie da się ocenić bez uwzględnienia dawnych producentów, warzelni, dokumentacji, praw do znaku i kolejnych etapów produkcji.
Nazwa Zabłocka Sól Lecznicza funkcjonowała w działalności państwowych uzdrowisk. W 1966 roku jej produkcję rozpoczęto również w Dębowcu. Norma branżowa z 1975 roku wprost obejmowała surowiec pochodzący z ujęć w Zabłociu i Dębowcu. Kolejne opakowania dokumentują używanie tej samej nazwy przez następujące po sobie podmioty odpowiedzialne za produkcję.
Gdy działalność w Zabłociu została zakończona, produkcję kontynuowano w Dębowcu. W 2003 roku przejęliśmy zakład, odwierty i koncesję, a na podstawie umowy z 2004 roku także prawa do oznaczenia Zabłocka. Dzisiejsza Zabłocka Sól stanowi kontynuację historycznego produktu uzdrowiskowego. Jej nazwa nie została przypadkowo zaczerpnięta z nazwy miejscowości ani dodana do nowego produktu wiele lat później. Przechodziła wraz z produkcją przez kolejne etapy działalności uzdrowisk i warzelni, aż trafiła do naszej firmy.
Właśnie ten udokumentowany ciąg pozwala nam mówić o oryginalnej Zabłockiej Soli.
Na naszych oryginalnych produktach znajduje się chroniona nazwa Zabłocka oraz informacja o producencie: Kopalni i Warzelni Solanek dr Zabłocka Sp. z o.o.
Produkcję prowadzimy w Dębowcu przy ul. Szkolnej 32, w miejscu związanym z historią Zabłockiej od 1966 roku. Pod naszą marką dostępne są między innymi Zabłocka Sól Termalna, Zabłocka Sól Uzdrowiskowa, Zabłocka Mgiełka solankowa jodowo-bromowa oraz Zabłocka solanka termalna jodowo-bromowa.
Samo podobieństwo nazwy innego produktu albo odwołanie do miejscowości nie świadczy o przynależności do marki Zabłocka. Najpewniejszym sposobem identyfikacji jest sprawdzenie pełnej nazwy produktu i danych producenta umieszczonych na opakowaniu.
W 2026 roku obchodzimy 60. rocznicę rozpoczęcia produkcji Zabłockiej Soli w Dębowcu. Od 1966 roku zmieniały się realia gospodarcze, podmioty odpowiedzialne za zakład, wygląd opakowań i dostępne produkty.Nazwa, dębowieckie miejsce produkcji oraz uzdrowiskowa tradycja związana z solanką jodowo-bromową pozostały jednak takie same.
Norma branżowa, archiwalne opakowania, decyzje administracyjne, opracowania Państwowego Instytutu Geologicznego i rejestr Urzędu Patentowego dokumentują kolejne etapy historii oryginalnej Zabłockiej Soli. Jej kolejny rozdział tworzymy dziś w Kopalni i Warzelni Solanek dr Zabłocka.
Nasze inne produkty na bazie solanki jodow-bromowej,
które mogą Cię zainteresować
Wytwarzane w wyjątkowej tradycyjnej warzelni panwiowej w Dębowcu
Zapraszamy do odwiedzenia naszego bloga, gdzie znajdziesz
najnowsze informacje i artykuły
Śledź nasze wpisy, aby dowiedzieć się więcej
