Selen to mikroelement, którego organizm potrzebuje w niewielkich ilościach, ale jego rola jest bardzo istotna. Bierze udział w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym, wspiera prawidłowe funkcjonowanie tarczycy i uczestniczy w wielu ważnych procesach metabolicznych. Choć nie mówi się o nim tak często jak o magnezie czy żelazie, nie zmienia to faktu, że ma realne znaczenie dla codziennego funkcjonowania organizmu.
Jedną z najważniejszych ról selenu jest udział w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. W praktyce oznacza to, że wspiera on działanie mechanizmów, które pomagają organizmowi radzić sobie z nadmiarem wolnych rodników. To ważne, bo stres oksydacyjny jest naturalnym elementem codziennego funkcjonowania organizmu, ale jego nadmiar nie jest korzystny.
Selen ma także duże znaczenie dla tarczycy. Bierze udział w przemianach hormonów tarczycy, dlatego jego obecność w codziennej diecie jest istotna z punktu widzenia prawidłowej pracy całego organizmu. To właśnie tarczyca jest jednym z tych obszarów, przy których rola selenu pojawia się najczęściej.
Nie bez znaczenia pozostaje również układ odpornościowy. Selen wspiera prawidłowe funkcjonowanie odporności, dlatego jest jednym z mikroelementów, które warto postrzegać jako część szerszej troski o organizm, a nie jako pojedynczy, modny składnik.
Najbardziej liczy się równowaga. Organizm potrzebuje selenu regularnie, ale w małych ilościach. Najlepszym podejściem nie jest więc szukanie jednego „cudownego” źródła, tylko dbanie o rozsądną, różnorodną dietę i świadomy wybór produktów.
Selen należy do mikroelementów, dlatego organizm potrzebuje go w niewielkich ilościach. U osoby dorosłej dzienne zapotrzebowanie podaje się zwykle w mikrogramach, a nie w miligramach. Dla dorosłych najczęściej przyjmuje się około 55 µg selenu dziennie, przy czym zapotrzebowanie może być wyższe u kobiet w ciąży i w czasie karmienia piersią.
Takie wartości oznaczają, że przy selenie liczy się przede wszystkim regularna, rozsądna podaż, a nie wysokie dawki. Dobrze skomponowana dieta zwykle pozwala dostarczyć ten mikroelement bez konieczności sięgania po suplementy.
Selen uczestniczy w ważnych procesach zachodzących w organizmie, ale nie powinien być przyjmowany w nadmiarze. Zbyt wysoka podaż może być niekorzystna, dlatego suplementację należy traktować ostrożnie, szczególnie wtedy, gdy kilka preparatów stosowanych równocześnie zawiera ten sam składnik.
Niedoboru selenu nie należy rozpoznawać wyłącznie na podstawie samopoczucia. Objawy mogą być nieswoiste, czyli podobne do wielu innych problemów zdrowotnych. Osłabienie, gorsza odporność, pogorszenie kondycji włosów i paznokci czy zaburzenia pracy tarczycy nie oznaczają automatycznie niedoboru selenu.
Ryzyko niedoboru może być większe wtedy, gdy dieta jest ograniczona, uboga w naturalne źródła tego mikroelementu albo oparta głównie na żywności o niskiej wartości odżywczej. Znaczenie ma również pochodzenie żywności, ponieważ zawartość selenu w produktach roślinnych zależy między innymi od gleby, na której rosły rośliny.
Do sytuacji, które mogą sprzyjać zbyt niskiej podaży selenu, należą między innymi:
Jeżeli pojawia się podejrzenie niedoboru, rozsądniejszym rozwiązaniem jest ocena diety i ewentualna konsultacja ze specjalistą niż samodzielne dobieranie wysokich dawek suplementu.
Nadmiar selenu również może obciążać organizm. Najczęściej nie wynika on ze zwykłej, różnorodnej diety, lecz z niekontrolowanej suplementacji albo łączenia kilku preparatów zawierających ten sam mikroelement.
Zbyt wysoka podaż selenu może wiązać się z objawami ze strony przewodu pokarmowego, pogorszeniem kondycji włosów i paznokci, metalicznym posmakiem w ustach, zmianami skórnymi, zmęczeniem albo charakterystycznym zapachem oddechu. Dlatego suplementów nie należy traktować jak neutralnego dodatku do codziennej rutyny.
Bezpieczniejsze podejście zaczyna się od sprawdzenia codziennej diety. Jeśli w jadłospisie regularnie pojawiają się ryby, jaja, produkty zbożowe, nabiał, mięso, rośliny strączkowe czy orzechy, organizm może otrzymywać selen z kilku naturalnych źródeł jednocześnie. Dopiero konkretna potrzeba powinna kierować w stronę suplementacji.
Naturalnym źródłem selenu są przede wszystkim gleby i skały. To one stanowią punkt wyjścia dla jego obecności w środowisku. W zależności od regionu, warunków geologicznych i składu danego obszaru zawartość selenu może być wyższa albo niższa, dlatego nie wszędzie występuje on w takich samych ilościach.
Rośliny pobierają selen z gleby, dlatego jego obecność w żywności roślinnej zależy od środowiska, w którym dana roślina rosła. Jeśli gleba jest bogatsza w selen, roślina może zawierać go więcej. Jeśli uboższa – poziom będzie niższy.
Dalej selen trafia także do produktów pochodzenia zwierzęcego. Zwierzęta pobierają go wraz z paszą i pokarmem, dlatego pierwiastek pojawia się później m.in. w mięsie, jajach czy nabiale. W ten sposób naturalna zawartość selenu w środowisku przekłada się bezpośrednio na to, co trafia na talerz.
W produktach mineralnych mechanizm jest inny, ale logika pozostaje podobna. Tutaj selen nie pochodzi z upraw czy żywienia zwierząt, lecz z samego surowca mineralnego. O jego obecności decydują więc pochodzenie, mineralizacja i naturalny skład danego złoża.
Najbardziej oczywistym źródłem selenu pozostaje dieta. Ten mikroelement znajdziemy przede wszystkim w rybach i owocach morza, mięsie, drobiu, jajach, nabiale, produktach zbożowych, roślinach strączkowych i orzechach. To właśnie z tych grup żywności większość osób czerpie selen na co dzień.
| Grupa produktów | Przykładowe produkty | Orientacyjna zawartość selenu |
| Ryby i owoce morza | tuńczyk żółtopłetwy, sardynki, krewetki, dorsz | ok. 28-108 µg/100 g |
| Mięso i drób | wołowina, wieprzowina, indyk, kurczak | ok. 26-44 µg/100 g |
| Jaja | jajko gotowane | ok. 30 µg/100 g |
| Mleko i przetwory mleczne | mleko, jogurt naturalny, twaróg / serek wiejski | ok. 2,5-9 µg/100 g |
| Produkty zbożowe | chleb pełnoziarnisty, makaron, ryż brązowy, owsianka | ok. 5-29 µg/100 g |
| Rośliny strączkowe | soczewica, fasola | ok. 3-5 µg/100 g |
| Orzechy | orzechy brazylijskie, pistacje | od ok. 11 µg/100 g przy pistacjach do ok. 1900 µg/100 g przy orzechach brazylijskich |
Podane wartości mają charakter orientacyjny. Zawartość selenu w żywności może różnić się w zależności od pochodzenia produktu, składu gleby, sposobu żywienia zwierząt i przetworzenia surowca. Szczególnie duże różnice dotyczą produktów roślinnych oraz orzechów brazylijskich. W praktyce najważniejsza pozostaje zróżnicowana dieta, oparta na różnych grupach produktów, a nie szukanie jednego „najlepszego” źródła selenu.
Selen w produktach Zabłocka wynika z naturalnego składu solanki jodowo-bromowej. Nie jest składnikiem dodawanym osobno do gotowego produktu, lecz jednym z mikroelementów obecnych w surowcu mineralnym, na którym opierają się nasze produkty.
Podstawą produktów Zabłocka jest solanka pochodząca z Dębowca na Śląsku Cieszyńskim. To naturalny surowiec wydobywany z głęboko położonych złóż wód leczniczych. W ofercie Zabłocka wykorzystujemy go w różnych formach – między innymi jako Mgiełkę Solankową, Sól Uzdrowiskową, Sól Termalną oraz produkty przeznaczone do tężni.
W Zabłockiej Mgiełce Solankowej oprócz selenu obecne są między innymi:
Selen występuje więc razem z innymi składnikami mineralnymi, jako część naturalnej kompozycji solanki. W Mgiełce Solankowej ten skład ma szczególne znaczenie, ponieważ produkt jest przeznaczony między innymi do inhalacji, nebulizacji, płukania gardła, jamy ustnej i zatok oraz nawilżania powietrza. W takim produkcie liczy się nie pojedynczy składnik, lecz jakość całego surowca i jego mineralny charakter.
Ten sam surowiec pozostaje podstawą innych produktów Zabłocka. Sól Uzdrowiskowa powstaje w Kopalni i Warzelni Solanek dr Zabłocka z leczniczej solanki jodowo-bromowej. Produkty do tężni również bazują na solance z Dębowca, bogatej między innymi w jod, magnez, wapń, brom, krzem i selen. Dzięki temu obecność selenu nie jest cechą jednego produktu, lecz częścią szerszego profilu mineralnego solanki wykorzystywanej w ofercie Zabłocka.
U większości zdrowych osób suplementacja selenu nie jest pierwszym wyborem, bo zapotrzebowanie zwykle można pokryć zróżnicowaną dietą. Po suplementy warto sięgać przede wszystkim wtedy, gdy istnieje ku temu konkretny powód – na przykład potwierdzony niedobór, bardzo ograniczona dieta, problemy z wchłanianiem albo wyraźne zalecenie lekarza lub dietetyka.
Suplement nie powinien zastępować dobrej diety, lecz co najwyżej ją uzupełniać wtedy, gdy rzeczywiście jest to potrzebne. Warto też pamiętać, że obok suplementów istnieją produkty mineralne o naturalnym składzie. Zabłocka opiera swoje produkty na naturalnej solance, dlatego obecność mikroelementów wynika z właściwości samego surowca, a nie z ich sztucznego dodania.
Przy selenie liczy się równowaga. Organizm potrzebuje go regularnie, ale nie w nadmiarze, dlatego najlepiej traktować go jako element codziennej, dobrze ułożonej diety. Rozsądne podejście nie polega na szukaniu jednego idealnego źródła, lecz na różnorodnym jadłospisie, uwagi przy wyborze preparatów i unikaniu nadmiaru.
Nasze inne produkty na bazie solanki jodow-bromowej,
które mogą Cię zainteresować
Wytwarzane w wyjątkowej tradycyjnej warzelni panwiowej w Dębowcu
Zapraszamy do odwiedzenia naszego bloga, gdzie znajdziesz
najnowsze informacje i artykuły
Śledź nasze wpisy, aby dowiedzieć się więcej
