Zapalenie krtani najczęściej powoduje chrypkę, osłabienie lub chwilową utratę głosu, suchy kaszel oraz uczucie drapania i suchości w gardle. Ostre objawy zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni, choć chrypka może utrzymywać się nieco dłużej niż pozostałe dolegliwości.
Ulgę może przynieść ograniczenie mówienia, regularne picie płynów, odpowiednia wilgotność powietrza oraz inhalacja ukierunkowana na nawilżenie podrażnionych dróg oddechowych. Podczas zapalenia krtani nie należy szeptać, ponieważ szept również obciąża fałdy głosowe.
Inaczej oceniamy objawy u małego dziecka. Szczekający kaszel, świst słyszalny podczas nabierania powietrza albo trudności z oddychaniem mogą wskazywać na podgłośniowe zapalenie krtani i wymagają szybkiej konsultacji.
Krtań zawiera fałdy głosowe, nazywane potocznie strunami głosowymi. Podczas mówienia zbliżają się one do siebie i wprawione w drgania wytwarzają dźwięk. Stan zapalny i obrzęk zaburzają ich swobodne drganie, dlatego najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia krtani jest zmiana głosu.
Najczęściej pojawiają się:
Jeżeli zapalenie krtani towarzyszy infekcji wirusowej, mogą wystąpić również katar, ból gardła, złe samopoczucie i podwyższona temperatura. Silny ból gardła nie musi jednak pojawić się u każdej osoby. Niekiedy głównym problemem pozostaje wyraźna chrypka lub bezgłos.
Sam zestaw objawów nie wystarcza do pewnego rozpoznania zapalenia krtani. Podobne problemy z głosem mogą wystąpić po krzyku, śpiewaniu, długim wystąpieniu, kontakcie z dymem, w przebiegu refluksu albo wskutek działania suchego powietrza.
Chwilowa utrata głosu może wynikać z obrzęku fałdów głosowych i sama w sobie nie musi oznaczać niebezpiecznego przebiegu choroby. Próby mówienia z coraz większym wysiłkiem nie przyspieszą jednak powrotu głosu i mogą dodatkowo obciążać krtań.
Większej uwagi wymaga bezgłos połączony z dusznością, świstem podczas oddychania, trudnością w przełykaniu śliny albo szybko narastającym obrzękiem. W takim przypadku nie należy ograniczać postępowania do domowych metod łagodzenia podrażnienia.
U małych dzieci drogi oddechowe są węższe niż u dorosłych. Nawet stosunkowo niewielki obrzęk okolicy podgłośniowej może utrudniać przepływ powietrza. Charakterystyczne objawy podgłośniowego zapalenia krtani, nazywanego również krupem, często pojawiają się nagle i nasilają w nocy.
Należą do nich:
Dziecko z takim kaszlem warto uspokoić i pozostawić w wygodnej pozycji siedzącej lub półsiedzącej. Płacz i silne zdenerwowanie mogą zwiększać wysiłek oddechowy. Inhalacja ani nawilżanie powietrza nie zastępują jednak oceny pediatry i nie mogą opóźniać wezwania pomocy.
Należy zadzwonić pod numer alarmowy 112, jeśli dziecko:
Jeżeli pojawił się szczekający kaszel i chrypka, ale dziecko oddycha swobodnie, należy skontaktować się z pediatrą w celu ustalenia dalszego postępowania. Szczególnej ostrożności wymagają niemowlęta, pierwszy taki epizod oraz nawracające napady kaszlu krtaniowego.
Ostre zapalenie krtani zwykle ustępuje w ciągu 1-2 tygodni. Dolegliwości często narastają przez pierwsze 2-3 dni, a następnie stopniowo słabną. Czas powrotu głosu zależy od przyczyny zapalenia, nasilenia obrzęku oraz tego, czy fałdy głosowe są odpowiednio oszczędzane.
Chrypka może pozostać jeszcze przez pewien czas po ustąpieniu kataru, bólu gardła lub gorączki. Głosu nie należy wtedy forsować, nawet jeżeli ogólne samopoczucie wyraźnie się poprawiło.
Konsultację lekarską warto zaplanować, gdy:
Nie warto czekać kilku tygodni, jeżeli występują trudności z oddychaniem lub przełykaniem, ból ucha, guz na szyi, odkrztuszanie krwi albo znaczne osłabienie. Wcześniejszej diagnostyki wymaga również przewlekła chrypka u osoby palącej oraz zmiana głosu, która pojawiła się po operacji, urazie szyi lub intubacji.
Odpoczynek głosowy nie zawsze oznacza całkowite milczenie. Najważniejsze jest ograniczenie sytuacji, w których mówienie wymaga napięcia i wysiłku.
Podczas zapalenia krtani:
Jeżeli musimy coś powiedzieć, używamy swobodnego głosu o naturalnej wysokości i umiarkowanej głośności. Mówimy krótkimi zdaniami i nie próbujemy wydobywać dźwięku siłą.
Szept jest często traktowany jako łagodniejsza forma mówienia, ale może zwiększać napięcie w obrębie krtani. Przy chrypce lepsze będzie krótkie zdanie wypowiedziane swobodnym głosem niż długa rozmowa prowadzona szeptem.
Szeptania powinny szczególnie unikać osoby, które zawodowo pracują głosem, między innymi nauczyciele, trenerzy, sprzedawcy, lektorzy i wokaliści. Jeżeli konieczne jest wystąpienie przed grupą, warto wykorzystać mikrofon i ograniczyć długość wypowiedzi.
Uczucie zalegania w gardle prowokuje do chrząkania, ale powtarzanie tej czynności może dodatkowo drażnić fałdy głosowe. Zamiast kolejnego odchrząknięcia można:
Jeżeli potrzeba chrząkania utrzymuje się przez dłuższy czas, jej przyczyną może być między innymi spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, alergia albo refluks. Nawracający problem wymaga ustalenia przyczyny.
Powrót głosu nie zawsze oznacza, że krtań jest już gotowa na kilkugodzinną rozmowę, śpiew lub prowadzenie szkolenia. Obciążenie zwiększamy stopniowo. Najpierw wracamy do krótkich, spokojnych wypowiedzi i obserwujemy, czy nie pojawia się ponowna chrypka, uczucie napięcia albo ból.
Jeżeli mówienie wymaga wysiłku, robimy kolejną przerwę dla głosu. Osoby, dla których głos jest podstawowym narzędziem pracy, mogą potrzebować wcześniejszej konsultacji laryngologicznej lub pomocy specjalisty zajmującego się emisją i rehabilitacją głosu.
Domowe postępowanie koncentruje się na ograniczeniu podrażnienia i zapewnieniu warunków, w których fałdy głosowe nie są dodatkowo obciążane. Nie pozwala ono samodzielnie ustalić przyczyny chrypki ani zastąpić leczenia zaleconego przez lekarza.
Częste picie niewielkich ilości wody pomaga ograniczyć uczucie suchości w jamie ustnej i gardle. Płyn może być chłodny albo ciepły, zależnie od indywidualnej tolerancji. Unikamy bardzo gorących napojów, które mogą nasilić podrażnienie.
Napoje z alkoholem i nadmierna ilość kofeiny mogą sprzyjać odwodnieniu. Jeżeli nie chcemy z nich całkowicie rezygnować, pamiętajmy o dodatkowym uzupełnianiu wody.
Ogrzewanie i klimatyzacja obniżają wilgotność powietrza, co może zwiększać suchość oraz drapanie w gardle. Pomocne bywa wietrzenie pomieszczenia i używanie prawidłowo utrzymanego nawilżacza.
Urządzenie należy regularnie myć, osuszać i napełniać zgodnie z instrukcją. Zaniedbany nawilżacz może rozprowadzać w pomieszczeniu mikroorganizmy lub zanieczyszczenia. Niekorzystna jest również stale utrzymująca się nadmierna wilgotność, która sprzyja rozwojowi pleśni.
Więcej praktycznych informacji opisaliśmy w poradniku „Dlaczego nawilżanie powietrza jest tak ważne?„.
Inhalacja może przynieść ulgę, gdy chrypce towarzyszą suchość, drapanie i podrażnienie dróg oddechowych. Aerozol wspiera nawilżenie błony śluzowej, ale nie usuwa przyczyny zapalenia krtani, nie przywraca głosu natychmiast i nie zastępuje pomocy lekarskiej w przypadku duszności.
Do nebulizatora wlewamy wyłącznie gotowy preparat przeznaczony do inhalacji. Jednym z produktów, które możemy wykorzystać, jest nasza Zabłocka Mgiełka Solankowa. To naturalna woda lecznicza zawierająca około 3% chlorku sodu oraz składniki mineralne, między innymi jodki, bromki, wapń i magnez. Wytwarzany podczas nebulizacji aerozol pomaga nawilżać podrażnione drogi oddechowe i może zmniejszyć związany z ich suchością dyskomfort.
Do komory nebulizatora wlewamy 2-5 ml Mgiełki. Zabieg trwa zazwyczaj 5-10 minut u dzieci oraz 10-20 minut u dorosłych. Reakcja na inhalację solankową jest indywidualna. Jeżeli wystąpią świsty, duszność, gwałtowny napad kaszlu albo wyraźne nasilenie podrażnienia, przerywamy nebulizację.
Osoby z astmą, nadreaktywnością oskrzeli, nawracającą obturacją lub inną przewlekłą chorobą układu oddechowego powinny wcześniej uzgodnić wykonywanie inhalacji z lekarzem. Przed zastosowaniem Mgiełki sprawdzamy także, czy posiadane urządzenie dopuszcza roztwory zawierające chlorek sodu. Wyjaśniamy to dokładniej w artykule o tytule: „W jakich nebulizatorach można stosować Zabłocką Mgiełkę Solankową?„.
Do nebulizatora nie dodajemy:
Nebulizator myjemy i dokładnie osuszamy po każdym użyciu. Zabłockiej Mgiełki Solankowej nie mieszamy w komorze urządzenia z innymi preparatami.
Ciepłe i wilgotne powietrze może czasowo zmniejszyć uczucie suchości, ale gorąca para grozi poparzeniem skóry oraz dróg oddechowych. Płynu nie doprowadzamy do intensywnego wrzenia i nie pochylamy twarzy bezpośrednio nad naczyniem z gorącą wodą.
U dzieci nie wykonujemy inhalacji nad miską lub garnkiem. Ryzyko przewrócenia naczynia i rozległego poparzenia jest większe niż potencjalna korzyść. W przypadku szczekającego kaszlu lub świstu wdechowego nie czekamy, aż para albo wilgotne powietrze zmniejszą objawy. Skuteczność takiego postępowania w krupie nie została potwierdzona, a stan dziecka może wymagać leczenia zmniejszającego obrzęk dróg oddechowych.
Podrażniona krtań potrzebuje ochrony przed substancjami, które mogą nasilać kaszel, suchość i chrypkę. Podczas choroby unikamy:
Niektóre leki na katar i alergię mogą zwiększać suchość błon śluzowych. Nie odstawiamy samodzielnie leków zaleconych przez lekarza, ale warto zapytać lekarza lub farmaceutę, czy stosowany preparat może wpływać na chrypkę i suchość gardła.
Pastylki do ssania, ciepłe napoje i płukanki mogą łagodzić ból oraz podrażnienie gardła. Nie docierają jednak bezpośrednio do fałdów głosowych, dlatego nie należy oczekiwać, że same przywrócą głos albo usuną obrzęk krtani.
Konsultacja jest potrzebna, gdy przebieg choroby nie odpowiada typowej, stopniowo ustępującej infekcji albo pojawiają się objawy mogące wskazywać na zwężenie dróg oddechowych lub inną przyczynę problemów z głosem.
Przewlekłej lub nawracającej chrypki nie należy automatycznie przypisywać kolejnym infekcjom. Lekarz może zalecić badanie krtani, aby ocenić fałdy głosowe i ustalić rzeczywistą przyczynę dolegliwości.
Zaraźliwe może być zakażenie, które wywołało zapalenie krtani, a nie każda postać samego stanu zapalnego. Jeżeli przyczyną jest wirusowa infekcja dróg oddechowych, drobnoustroje mogą przenosić się podczas kaszlu, kichania, bliskiego kontaktu i dotykania zanieczyszczonych przedmiotów.
Zapalenie lub podrażnienie krtani związane z przeciążeniem głosu, dymem, suchym powietrzem, alergią albo refluksem nie przenosi się na inne osoby.
Podczas infekcji warto:
Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia krtani jest infekcja wirusowa towarzysząca przeziębieniu albo innej infekcji dróg oddechowych. Objawy mogą pojawić się również po intensywnym lub długotrwałym używaniu głosu.
Do możliwych przyczyn należą:
Większość ostrych infekcji krtani ma podłoże wirusowe, dlatego antybiotyku nie stosuje się profilaktycznie ani na własną rękę. Lekarz może go zalecić, jeżeli rozpozna infekcję bakteryjną lub inne konkretne wskazanie.
Przy przewlekłej chrypce samo łagodzenie suchości nie rozwiąże problemu, jeśli przyczyną jest refluks, długotrwałe przeciążanie głosu, drażniące środowisko pracy albo zmiana w obrębie fałdów głosowych. W takim przypadku podstawą dalszego postępowania jest rozpoznanie i ograniczenie rzeczywistej przyczyny dolegliwości.
Nasze inne produkty na bazie solanki jodow-bromowej,
które mogą Cię zainteresować
Wytwarzane w wyjątkowej tradycyjnej warzelni panwiowej w Dębowcu
Zapraszamy do odwiedzenia naszego bloga, gdzie znajdziesz
najnowsze informacje i artykuły
Śledź nasze wpisy, aby dowiedzieć się więcej
